جمشید یاری شیر مرد از خوشنویسان جوانی است که سالهایی از عمر خود را در ساحت نگارش عبارت « بسم الله الرحمن الرحیم » به تجربه و تفحص گذرانده است. یاری متولد 1346 و دارای تحصیلات دانشگاهی هنر است و در این راه از محضر استادانی چون مرتضی ممیز ، محمد احصایی ، جواد بختیاری و دیگران بهره برده است.
حاصل این تلاشها و جستجوها ابتدا در چند نمایشگاه ارائه گردید و بدلیل استقبال چشمگیر به صورت مجموعه ای مستقل بنام سرآغاز شامل 159 تابلو در سالجاری از سوی نشر فرهنگ گستر به بازار آمد. یاری در این مجموعه ضمن پایبندی به نسبت ها و قواعد کلاسیک هنر خوشنویسی ، با نوآوری و نگاهی نوین فرمهایی را خلق کرده است که با ترکیب های متنوع و جذاب ، پنجره ای دلگشا را برای تماشا به مخاطب خود می گشاید و در این راه از ترکیبات و امانات خطوطی مانند نستعلیق ، شکسته ، ثلث ، ریحان و .. بهترین استفاده را برده است.
هر کدام از این تابلوها داری عنوان و یک یا دو بیت شعر به عنوان شرح می باشند که تناسب فوق العاده ای که از لحاظ صوری و معنایی در انتخاب آنها وجود دارد ، به اثر ارزشی مضاعف بخشیده است.
یاری در یادداشتی پیرامون این اثر می نویسد : « این آثار که در چهار سال طراحی و اجرا شده اند ، در پی جستجوی شکل های گوناگون ، متنوع و زیبای طراحی اسم اعظم و بسم الله به وجود آمده اند. هر کدام از این آثار از نظر فرم ، گردش و حرکت قلم ، حاوی مفهومی بصری و حسی از خط ، رنگ و بافت هستند. علاوه بر این به منظور رسیدن به به فرمهای مناسب با بافت ویژه ای ، از ابزار متنوع و مناسب استفاده شده است. اغلب قلم خوشنویسی ، کاغذ گلاسه ، مرکب خوشنویسی و در مواردی نیز به اقتضای حال و هوای کار به سراغ کاغذ بافت دار و رنگ روغن ، گواش و .. رفته ام. در برخی موارد هم از پارچه ی مچاله شده یا پنبه به عنوان قلم استفاده شده است. و هر کدام از این آثار زبان بصری و حسی خاص خود را دارد.
اما چرا کلام الله و بسم الله ؟ اولین نکته دارای اهمیت در انتخاب این مضمون، بداعت و بدایت موضوع بود و اعتقاد قلبی بنده در خجستگی والایی که در شروع کارها با این عنوان می بینم و بی نام او نامه ای باز نمی توانم بکنم. نکته ی دوم به ساختار این جمله ی چهار کلمه ای بر می گردد که در ترکیب کلمات آن – با توجه به کوتاه بودن جمله – بیشترین حرف استفاده شده است. این امر هم امکان برخورداری از تنوع در حرکت و ریتم نوشته را ایجاد می کرد و هم انجام شکلی جدید از این طرح ها را در شکل های جدید ، تعداد قابل توجهی از حروف بوجود می آمد و زمینه ای می شد برای رسیدن به قلمی جدید در طراحی حروف. »
برای این شماره یازده نمونه از این آثار را برایتان انتخاب کرده ایم. به ترکیب ( یاد ) دقت کنید ؛ شکل صوری ترکیب شبیه اندام بز شده است که با توجه به توضیح ضمیمه ( ای فدای تو همه بزهای من / ای به یادت هی هی و هی های من ) که از مثنوی مولانا و داستان موسی و شبان انتخاب شده است ، لذت و اثر بخشی اثر را دو چندان می کند. یا مثلا به نحوه ی حرکت پرتابی قلم و حروف نازک کشیده در اثر ( مژگان ) که بنگرید و آن را با شکل ظاهری مژگان مقایسه کنید ، تناسب فرم و محتوی بهتر جلوه می کند. و یا در اثر ( نزول ) که دفرمه شدن و سیر از بالا به پایین حروف در ترکیبی عمودی ، یادآور مفهوم نزول است. در سایر آثار نیز حداکثر استفاده از تناسب بین صورت و محتوی یا ظرف و مظروف برده شده است و تابلوهای زیبایی که خلق شده اند تا دیدگان ما را مهمان ضیافتی آسمانی بکنند.

استاد یاری در حال حاضر مشغول تدریس در انجمن خوشنویسان تهران بوده

ومدرس دانشگاه تهران نیز می باشد

متولد: 1328 و در شهرستان خوانسار به دنيا آمد
وي در محضر با صفاي استاد عالي مقام سيد حسن ميرخاني خط نستعليق را آموخت و در طي زمان با بررسي خطوط، رواني و رهايي خط شكسته , وي را به دنياي تازه اي كشانيد. بعد از آشنايي با اين خط و روبرو شدن با آثار استاد بي نظير اين قلم يعني درويش عبدالمجيد بر آن شد كه در راه فراگيري اين هنر فراموش شده قدم گذارد به همين منظور از خطوط متأخرين و خصوصاً درويش عبدالمجيد – ميرزا كوچك اصفهاني و سيد گلستانه سود برد.
 سپس وي از سال 54 تعليم خط شكسته را در انجمن خوشنويسان ايران شروع كرد.

Born in 1949 in Khansar, Iran
Member of the board of The Trustees of the Society of Iranian Calligraphists.
Holder of First Degree art's Certificate
Published Books
1982 Broken Script and How to read it
1986 Sense Qalam, A Guidebook on the Broken Script
1989 Mehrab Khial, collection of choice works
1990 Kelk Sheidaei Crosswise style in Broken Script.
1990 Bagh Nazar collection of choice works Broken Script.
1992 Quatrains of Baba Taher
1994 Naghsh Shough, collection of choice works
1995 Monhanie Eshg (collection of choice works)
1997 Dowlat-e-Ghoran (collection National Exhibition
1978 Exhibition at Mehrshad Gallery.
1980 Exhibition at Tehran Gallery.
1982 Exhibition at Museum of Contemporary Arts.
1984 Exhibition at Goethe Institute.
1986 Exhibition at Reza Abbasi Museum.
1989 Exhibition at Reza Abbasi Museum.
1993 Exhibition at Reza Abbasi Museum.
1994 Exhibition at Golestsn Gallery.
1995 Exhibition at Kandelus Art Center
2000 Exhibition at Peza Abbasi Museum

International Exhibitions
1975 British Exhibition (London)
1984 Pakistan exhibition (lslamabad-Karachi- Lahour)
1988 International commemoration of Hales Shirazi, France, Paris. I991-2 Iranology Exhibition at Colombia University. (New York) 1992 Iranian Art Exhibition U.A.E.. (Dubai-abo Dhab.)
1993 Exhibition in France (Paris)
1996 Italy Rome in the Iran House in FAQ.
1997 Exhibition in Turkmenistsn
1997 Exhibition in USA
1998 Exhibition Spain Madrid
2001 Exhibition in USA

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

---

---

متفرقه

خط نستعلیق که دارای تناسب بی‌نظیری در میزان سطح و دور است، هر دو مزیت خوانایی و توان ارائه‌ی ترکیب‌های گوناگون را دارد. که به همین دلیل برای نوشتن زبان فارسی، مناسب‌ترین خط است و از این‌رو خط ملی و رسمی ایران بشمار می‌رود.
در حال حاضر علاوه بر ایران، در کشورهای عربی، پاکستان و بویژه افغانستان ( به دلیل تبادل گسترده‌ی فرهنگی هنرمندان مهاجر افغانی با هنرمندان ایرانی ) خط نستعلیق رواج دارد ولی از نظر قوت و ارائه‌ی آثار هنری هیچکدام قابل مقایسه با هنرمندان چیره‌دست ایرانی نیستند.
از قله‌های متقدم این هنر می‌توان به هنرمندانی چون میرحسین ترک ( ق ۱۳۰۰ ه.ق.)، میرزا رضا کلهر (ف ۱۳۱۰ ه.ق.)، میرزا غلامرضا اصفهانی ( ف ۱۳۰۴ ه.ق.) و عمادالکتّاب (ف ۱۳۱۵ ه.ش.) اشاره کرد که هرکدام در پیشرفت و تحول این خط نقشی بسزا داشته‌اند.
در میان استادان معاصری که در سالهای اخیر از قید حیات جسته‌اند، سید حسین و سید حسن میرخانی، علی اکبر کاوه و ابراهیم بوذری چهره‌هایی هستند که اغلب استادان و خوشنویسان معاصر در محضر آنها آموزش دیده و به نوعی سرچشمه‌های آموزش و رواج این هنر در جامعه‌ی ما محسوب می‌شوند.
در بین بزرگان نستعلیق که هنوز سرانگشتان نگارگرشان با مرکب‌سیاه، کاغذ را روسفید می‌کند، استادان غلام‌حسین امیرخانی، عباس اخوین و کیخسرو خروش قله‌هایی هستند که نامشان همواره بر تارک این هنر خواهد درخشید. 
چند نمونه از دست‌نوشته‌های نستعلیق این بزرگان را انتخاب کرده‌ام که برروی کاغذ ساده و بدون تذهیب نگاشته شده‌اند تا ببینید که چگونه سرانگشتان معجزه‌گر یک هنرمند می‌تواند فقط با یک قلم‌نی و مقداری مرکب ساده،  ترکیب‌هایی بیافریند که چشم انسان را به مهمانی ضیافت آسمان‌ها ببرد.

این مپندار که نقش تو رود از نظرم

خاطرت جمع که در خواب پریشان منی

 

---

 

---

---

---

 

---

 

---

---

 

---

 

---

---

نصراله افجه اي

 

 

---

سيد حسن ميرخاني

 

 

 

 

 

 

 

 

---

حميد اعجمي